ETF-y na Metale Szlachetne

Alternatywa dla fizycznego posiadania

Do tej pory skupialiśmy się na fizycznych formach inwestowania w metale szlachetne – sztabkach i monetach, które możesz wziąć do ręki i schować w bezpiecznym miejscu. Jednak współczesny świat finansów oferuje również inne, często znacznie prostsze i wygodniejsze sposoby na uzyskanie ekspozycji na rynek złota i srebra. Mowa o tzw. "papierowych metalach", a w szczególności o funduszach typu ETF i ETC, które są notowane na giełdach papierów wartościowych. W tym module otworzymy przed Tobą drzwi do tego cyfrowego świata i pokażemy, jak możesz inwestować w kruszce za pomocą kilku kliknięć w aplikacji swojego domu maklerskiego.

ETF (Exchange-Traded Fund) to fundusz inwestycyjny, którego jednostki uczestnictwa są notowane na giełdzie, dokładnie tak samo jak akcje popularnych spółek. Celem ETF-u jest jak najwierniejsze odwzorowywanie zachowania określonego aktywa bazowego lub indeksu. W naszym przypadku, ETF na złoto będzie śledził cenę złota na światowych rynkach. Kupując jednostkę takiego funduszu, stajesz się pośrednio właścicielem ułamkowej części złota przechowywanego w skarbcu tego funduszu. To proste, efektywne kosztowo i niezwykle płynne rozwiązanie, które eliminuje wiele wyzwań związanych z fizycznym posiadaniem metalu.

Inwestowanie poprzez ETF-y i podobne instrumenty (ETC) to doskonała alternatywa dla osób, które cenią sobie wygodę, nie chcą martwić się o przechowywanie i bezpieczeństwo fizycznego kruszcu, a także dla tych, którzy aktywnie zarządzają swoim portfelem i potrzebują możliwości szybkiego kupna i sprzedaży. W tym rozdziale wyjaśnimy, jak dokładnie działają te instrumenty, jakie są między nimi różnice, na co zwrócić uwagę przy ich wyborze i jakie są ich główne zalety i wady w porównaniu z fizycznym metalem. Poznasz również konkretne przykłady funduszy dostępnych dla polskich inwestorów, w tym te notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Fizyczne złoto vs ETF — porównanie

Fizyczne złoto
Pełna niezależność od systemu finansowego — realne aktywo w Twoich rękach.
  • Brak ryzyka kontrahenta — 100% Twoja własność
  • Zwolnienie z podatku Belki po 6 miesiącach
  • Złoto inwestycyjne zwolnione z VAT
  • Niezależne od giełd i systemu bankowego
  • Wymaga bezpiecznego przechowywania
  • Wyższa marża zakupu (1–5%)
  • Mniejsza płynność (wymaga wizyty u dealera)
ETF / ETC na złoto
Wygoda i efektywność kosztowa — ekspozycja na cenę złota jednym kliknięciem.
  • Zakup i sprzedaż w kilka sekund na giełdzie
  • Niskie koszty transakcyjne (TER ~0,12–0,40%)
  • Brak problemu przechowywania
  • Możliwość inwestowania małych kwot
  • Podatek Belki 19% ZAWSZE (niezależnie od czasu)
  • Ryzyko kontrahenta (zależy od emitenta)
  • Brak fizycznego dostępu do metalu

Popularne fundusze ETF / ETC na złoto

Fundusz Ticker TER (roczny) AUM (mld USD) Waluta Replikacja
SPDR Gold SharesGLD0,40%~65USDFizyczna
iShares Gold TrustIAU0,25%~30USDFizyczna
Invesco Physical GoldSGLD0,12%~16USDFizyczna
Xetra-Gold4GLD0,36%~14EURFizyczna
WisdomTree Physical GoldPHAU0,39%~4USDFizyczna
iShares Physical Gold ETCIGLN0,12%~15USDFizyczna
Amundi Physical Gold ETCGOLD0,15%~5EURFizyczna
TER — Total Expense Ratio

TER to roczna opłata za zarządzanie funduszem, wyrażona procentowo. Im niższy TER, tym mniej płacisz za utrzymanie inwestycji. Dla ETF na złoto TER waha się od 0,12% do 0,40% — znacznie mniej niż marża na fizycznym złocie, ale pamiętaj: TER jest pobierany co roku, a marża na fizycznym złocie jest jednorazowa.

Porównanie kosztów: fizyczne złoto vs ETF w czasie

Koszty fizycznego złota są jednorazowe (marża + przechowywanie), podczas gdy ETF pobiera opłatę co roku. Przy dłuższym horyzoncie inwestycyjnym, fizyczne złoto staje się tańsze.

Horyzont Fizyczne złoto (koszt skumulowany) ETF (TER 0,25% rocznie) Różnica podatkowa
1 rok~3% (marża) + 500 PLN (sejf)0,25% + prowizjeETF: 19% od zysku; fizyczne: 19% (przed 6 mies.)
5 lat~3% + 500 PLN (sejf, jednorazowo)1,25% skumulowaneETF: 19% od zysku; fizyczne: 0% po 6 mies.
10 lat~3% + 500 PLN2,5% skumulowaneETF: 19% od zysku; fizyczne: 0%
20 lat~3% + 500 PLN5% skumulowaneETF: 19% od zysku; fizyczne: 0%
Punkt przełomowy

Przy typowych kosztach, fizyczne złoto staje się tańszą opcją po około 8–12 latach, uwzględniając brak podatku od zysków. Dla inwestora z horyzontem 20+ lat, fizyczne złoto jest zdecydowanie tańsze i bezpieczniejsze niż ETF.

Jak kupić ETF na złoto w Polsce — 5 kroków

  1. Otwórz rachunek maklerski
    Wybierz dom maklerski oferujący dostęp do rynków zagranicznych (np. giełdy w Londynie, Frankfurcie). Sprawdź, czy oferuje IKE/IKZE z dostępem do ETF.
  2. Wybierz fundusz ETF/ETC
    Porównaj TER, AUM, walutę i giełdę notowania. Dla europejskich inwestorów dobrymi opcjami są SGLD (TER 0,12%) lub IGLN (TER 0,12%).
  3. Wpłać środki i złóż zlecenie
    Przelej środki na rachunek maklerski. Złóż zlecenie kupna na giełdzie w godzinach sesji. Możesz wybrać zlecenie po cenie rynkowej (market) lub z limitem.
  4. Monitoruj inwestycję
    Sprawdzaj wartość swojej pozycji okresowo (np. raz w miesiącu). Nie reaguj na krótkoterminowe wahania — złoto to inwestycja długoterminowa.
  5. Rozlicz podatek przy sprzedaży
    Zysk z ETF jest opodatkowany 19% PIT (podatek Belki). Jeśli korzystasz z zagranicznego brokera, sam musisz wykazać dochód w PIT-38. Na koncie IKE/IKZE podatek jest odroczony lub zniesiony.

Najczęściej Zadawane Pytania

Czy ETF na złoto to to samo co fizyczne złoto?
Nie. ETF daje Ci ekspozycję na cenę złota, ale nie jesteś jego bezpośrednim właścicielem i nie masz do niego fizycznego dostępu. To kluczowa różnica. Fizyczne złoto to aktywo pozasystemowe, a ETF to produkt systemu finansowego. Wielu inwestorów stosuje strategię hybrydową: rdzeń portfela buduje z fizycznego metalu, a ETF-y wykorzystuje do krótkoterminowych, taktycznych inwestycji.
Czy mój kapitał w ETF jest bezpieczny w razie bankructwa brokera?
Tak. Aktywa zakupione za pośrednictwem domu maklerskiego są Twoją własnością i są przechowywane na osobnym rachunku depozytowym. W przypadku bankructwa brokera, Twoje jednostki ETF zostaną po prostu przeniesione na rachunek u innego brokera. Nie wchodzą one w skład masy upadłościowej.
Czy istnieją ETF-y na srebro?
Tak, mechanizm jest identyczny. Istnieją duże, płynne ETF-y z replikacją fizyczną, które inwestują w srebro. Największym z nich jest **iShares Silver Trust (SLV)**. Podobnie jak w przypadku złota, są one notowane na giełdach zagranicznych i dostępne poprzez rachunek maklerski.
Co jest bardziej opłacalne podatkowo: fizyczne złoto czy ETF?
W długim terminie, fizyczne złoto jest znacznie bardziej opłacalne podatkowo w Polsce. Zysk ze sprzedaży fizycznego złota po 6 miesiącach jest zwolniony z 19% podatku Belki. Zysk z ETF, niezależnie od okresu, jest zawsze opodatkowany. Ta różnica może "zjeść" znaczną część Twojego zysku z inwestycji w ETF.
Czy mogę stracić więcej niż zainwestowałem?
Nie. Inwestując w standardowe ETF-y i ETC (bez dźwigni finansowej), maksymalna strata, jaką możesz ponieść, jest ograniczona do 100% zainwestowanego kapitału. Jest to możliwe tylko w teoretycznym scenariuszu, w którym cena metalu spadłaby do zera.
Co to są lewarowane ETF-y (LETF)?
Są to bardzo ryzykowne instrumenty przeznaczone dla doświadczonych spekulantów. Starają się one zwielokrotnić dzienne zmiany ceny aktywa bazowego (np. 2x lub 3x). Ze względu na skomplikowany mechanizm procentu składanego, absolutnie nie nadają się one do inwestycji długoterminowych i początkujący inwestorzy powinni ich unikać jak ognia.
Czy ETF-y wypłacają dywidendy?
Nie. Złoto i srebro nie generują dochodu, więc ETF-y na te metale również nie wypłacają dywidend. Jedynym źródłem zysku jest wzrost ceny jednostki funduszu.
Czy ETC notowany na GPW jest dobrym wyborem?
Tak, dla wielu polskich inwestorów może to być bardzo wygodne rozwiązanie. Pozwala na inwestowanie w złoto w polskiej walucie, co eliminuje ryzyko kursowe i koszty przewalutowania. Należy jednak zawsze porównać jego płynność i koszty (spread, TER) z ofertą dużych, zagranicznych funduszy.
Czy mogę kupić ETF na platynę lub pallad?
Tak, istnieją również ETF-y i ETC na platynę i pallad, które działają na tej samej zasadzie (zazwyczaj z replikacją fizyczną). Są one jednak znacznie mniej popularne i płynne niż ich złote i srebrne odpowiedniki.
Czy ETF-y to to samo co fundusze inwestycyjne oferowane przez TFI?
Nie. Tradycyjne fundusze inwestycyjne (otwarte) nie są notowane na giełdzie, a ich jednostki kupuje się i sprzedaje po cenie ustalonej raz dziennie. Zazwyczaj mają też znacznie wyższe opłaty za zarządzanie. ETF-y łączą zalety funduszu (dywersyfikacja) z zaletami akcji (płynność, handel w czasie rzeczywistym).
Co oznacza "hedged" w nazwie ETF-u?
"Hedged" (zabezpieczony) oznacza, że fundusz stara się wyeliminować wpływ wahań kursów walutowych na stopę zwrotu. Na przykład, ETF na złoto "PLN-hedged" będzie starał się dać stopę zwrotu równą zmianie ceny złota, niezależnie od tego, jak w tym czasie zmienił się kurs USD/PLN. Zabezpieczenie to generuje jednak dodatkowe koszty.
Czy mogę kupić ETF-y w ramach konta IKE/IKZE?
Tak, jeśli dom maklerski, w którym prowadzisz IKE lub IKZE, oferuje dostęp do rynków zagranicznych, możesz kupować na ten rachunek jednostki ETF. Jest to bardzo korzystne rozwiązanie, ponieważ zyski z inwestycji w ramach tych kont są zwolnione z podatku Belki po spełnieniu określonych warunków.
Czy emitent ETF-u może "ukraść" złoto ze skarbca?
Jest to scenariusz praktycznie niemożliwy w przypadku renomowanych funduszy. Złoto jest przechowywane przez niezależnego depozytariusza, a cały proces jest objęty ścisłym nadzorem i regularnymi, niezależnymi audytami. Struktura prawna funduszu ma na celu maksymalne zabezpieczenie interesów inwestorów.
Co się stanie z moim ETF-em w przypadku wojny lub globalnego kataklizmu?
W przypadku ekstremalnego kryzysu, który doprowadziłby do zamknięcia giełd lub załamania systemu finansowego, dostęp do Twoich "papierowych" aktywów mógłby zostać utrudniony lub czasowo niemożliwy. W takich scenariuszach posiadanie fizycznego metalu "poza systemem" daje nieporównywalnie większe bezpieczeństwo i niezależność.
Czy powinienem wybrać fizyczny metal czy ETF?
Nie ma jednej odpowiedzi. Wybór zależy od Twoich celów, horyzontu czasowego i tolerancji na ryzyko. Dla długoterminowego, strategicznego zabezpieczenia majątku, fizyczny metal jest niezastąpiony. Dla krótkoterminowych, taktycznych inwestycji i wygody, ETF może być doskonałym narzędziem. Wielu inwestorów z powodzeniem łączy obie te formy.

Gotowy na Następny Krok?

Kontynuuj swoją edukacyjną podróż i przejdź do kolejnego modułu kursu.

Jak i Gdzie Kupować →